مسیرهای تبادل مواد بین خون و مایع واسطه ای
تبادل مواد بین خون و مایع میان راهی از طریق دیواره سریر رخ می دهد. روش های تبادل اصلی به این قرارند:
انتشار: به حرکت گرمایی مولکول های حل شونده در یک مایع اطلاق می شود. این روش اصلی تبادل مواد بین خون و مایع واسطه ای است. مواد داخل و خارج مویرگی می توانند تا زمانی که قطر مولکولی آن کوچکتر از منافذ دیواره مویرگی باشد، از طریق دیواره لوله منتشر شوند. میزان انتشار آن متناسب با اختلاف غلظت ماده در دو طرف دیواره کپسولی است. غلظت اکسیژن و گلوکز در خون بیشتر از مایع بین لختی است، بنابراین اکسیژن و گلوکز از پلاسما به مایع میان رفتگی منتشر می شوند؛ در حالی که غلظت دی اکسید کربن در پلاسما کمتر از مایع واسطه ای است، آن را از مایع interstitial به پلاسما منتشر می شود. سرعت انتشار به عواملی مانند اختلاف غلظت مولکول های حل در دو طرف، فاصله انتشار، مساحت رابط انتشار، دما، و اندازه مولکول های حل شده مربوط می شود.
بلع: فعالیت بلع سلول های اندوتیلی مویرگی محصور کردن ماده در یک طرف از طریق غشای سلولی است، به طوری که برای تشکیل وسیکل بلع وارد سیتوپلاسم می شود که به طرف دیگر سلول منتقل می شود و سلول را اخراج می کند. این حالت انتقال بسیار کند است و راه مهمی برای تبادل برخی مواد ماکرومولکولی غیر محلول در چربی (مانند پروتئین های پلاسما) است.
تصفیه و جذب مجدد هنگامی که فشار هیدرواستاتیک در دو طرف دیواره مویین برابر نیست، مولکول های آب و حل شونده از طریق منافذ دیواره مویرگی جریان خواهند داشت و از سمت فشار بالا به سمت کم فشار جریان خواهند داشت. جهت و مقدار آن به فشار تصفیه مؤثر کپسول ها بستگی دارد. هنگامی که فشار تصفیه موثر مثبت است، مایع پلاسما از طریق دیواره مویرگی فیلتر می شود تا مایع بافتی را تشکیل دهد؛ هنگامی که فشار تصفیه موثر منفی است, مایع بافت دوباره به رگ های خونی به شکل پلاسما. این روش برای تبادل مواد بین مایع خون و بافت مهم نیست، تنها بخش کوچکی از کل تبادل مواد را تشکیل می دهد، اما برای حفظ تعادل پویا بین مایع خون و بافت اهمیت زیادی دارد.